Rośliny bezpieczne dla kota i psa oraz lista roślin trujących

Rośliny bezpieczne dla kota i psa to między innymi areka, chamedora, peperomia, kalatea, nefrolepis, fiołek afrykański, falenopsis i grudnik. Trujące są za to monstera, skrzydłokwiat, dracena, fikus czy tulipan. Największe zagrożenie to lilie i liliowce dla kota oraz sagowiec dla obu zwierząt. Po zjedzeniu trującej rośliny liczy się szybki telefon do lecznicy, a nie domowe sposoby.

Rośliny bezpieczne dla kota i psa w skrócie

Rośliny bezpieczne dla kota i psa to te, które baza ASPCA oznacza jako nietoksyczne, na przykład areka, kalatea, peperomia i falenopsis. Nietoksyczna nie znaczy obojętna, bo każda zjedzona roślina może wywołać rozstrój żołądka. Lilie zagrażają życiu kota.

Jakie rośliny doniczkowe są bezpieczne dla kota i psa?

Rośliny doniczkowe bezpieczne dla kota i psa to areka, chamedora, peperomia, kalatea, nefrolepis, fiołek afrykański, falenopsis, fitonia, hoja, grudnik i część bromelii. Wszystkie mają status nietoksycznych w bazie roślin ASPCA, czyli amerykańskiego towarzystwa ochrony zwierząt. Przy niektórych liczy się jednak gatunek albo dodatkowe zastrzeżenie.

Najwięcej pytań budzi zielistka. Baza ASPCA i amerykański ośrodek Pet Poison Helpline podają, że jest nietoksyczna, ale Podręcznik weterynaryjny Merck opisuje u kotów wymioty, ślinienie i przejściowy brak apetytu. Pet Poison Helpline dodaje, że koty chętnie ją podgryzają, i radzi trzymać ją w wiszącej donicy.

Status nietoksyczny nie oznacza, że roślinę można jeść. ASPCA podkreśla, że każda roślina może lekko podrażnić żołądek, a Pet Poison Helpline dodaje, że drażni już sam zjedzony materiał roślinny. Kocięta najlepiej trzymać z dala także od roślin nietoksycznych, bo niektóre wywołują wymioty i biegunkę. Druga lista jest dłuższa i obejmuje rośliny obecne w wielu domach.

Jakie rośliny są trujące dla kota i psa?

Rośliny trujące dla kota i psa to między innymi monstera, skrzydłokwiat, filodendron, dracena, fikus, aloes, juka, sansewieria, bluszcz, kalanchoe, azalia, tulipan, hiacynt i oleander. W ankiecie wśród 185 właścicieli w Polsce aż 60% miało w domu przynajmniej jedną roślinę toksyczną dla zwierząt, a ponad 25% fikusa benjamina. Rośliny różnią się działaniem, więc tabela dzieli je według substancji i objawów.

Status tych roślin pochodzi z bazy ASPCA. Wyjątki to zamiokulkas, opisany tylko w artykule ASPCA, oraz kroton, opisany przez Pet Poison Helpline. Na końcu tabeli są rośliny, przy których stawką jest życie zwierzęcia.

Jaki kwiat jest najbardziej trujący dla kota?

Najbardziej trującym kwiatem dla kota jest lilia, a tuż obok niej liliowiec. Podręcznik Merck opisuje koty jako wyjątkowo wrażliwe: lilie uszkadzają u nich kanaliki nerkowe, a bez leczenia prowadzą do ostrej niewydolności nerek. Dokładna toksyna nie została ustalona.

Trujące są wszystkie części rośliny, także pyłek i woda z wazonu, w każdej ilości. ASPCA ostrzega, że wystarczy wypicie takiej wody albo wylizanie pyłku z sierści. Pierwsze objawy pojawiają się w ciągu kilku godzin do doby, a uszkodzenie nerek następuje w ciągu 24-72 godzin.

Po kontakcie z lilią kota trzeba od razu zawieźć do weterynarza, razem z rośliną, bez czekania na objawy. Rokowanie zależy od szybkości leczenia, a Pet Poison Helpline podaje, że po ponad 18 godzinach jest złe. Ten sam ośrodek pisze, że u psa lilie dają najwyżej lekki rozstrój żołądka, bez uszkodzenia nerek. Inaczej działa konwalia, groźna także dla psów.

Dla obu zwierząt równie niebezpieczny jest sagowiec. ASPCA zalicza go do najgroźniejszych roślin ozdobnych dla kotów i psów. Trujące są wszystkie części, a najbardziej nasiona. Według Merck pierwsze objawy pojawiają się często w ciągu 4 godzin, a niewydolność wątroby rozwija się w ciągu 48-72 godzin. Popularne rośliny liściaste działają znacznie łagodniej.

Czy monstera, skrzydłokwiat i dracena są trujące?

Monstera, skrzydłokwiat i dracena są toksyczne dla kota i psa, ale ASPCA ocenia zagrożenie jako niskie albo średnie. Monstera i skrzydłokwiat zawierają nierozpuszczalne szczawiany wapnia, podobnie jak filodendron, epipremnum i dieffenbachia. ASPCA mówi przy nich o niskim poziomie zagrożenia, a Merck o dobrym rokowaniu.

Szczawiany działają od razu: pojawiają się ból i podrażnienie pyska, ślinienie i drapanie pyska łapą, bywają też wymioty. Rzadko dochodzi silny obrzęk gardła. Gdy zwierzę ma trudności w połykaniu albo oddychaniu, trzeba je od razu zawieźć do lecznicy. Skrzydłokwiat nie uszkadza nerek kota, choć po angielsku nazywa się peace lily.

Dracenę ASPCA uznaje za średnio toksyczną. Zawiera saponiny, a po zjedzeniu pojawiają się wymioty, czasem z krwią, apatia, brak apetytu i ślinienie. U kotów Pet Poison Helpline opisuje też rozszerzone źrenice i chwiejny chód. Rośliny doniczkowe to jednak tylko część problemu, bo kwiaty cięte trafiają do domu w bukietach.

Czy tulipany, goździki i lawenda są trujące dla kota?

Tulipany, goździki i lawenda są toksyczne dla kota i psa, a objawy dotyczą głównie żołądka i jelit. Tulipan zawiera tulipalinę, której najwięcej jest w cebuli. Po zjedzeniu pojawiają się wymioty, apatia, biegunka i ślinienie, a duża cebula grozi niedrożnością jelit. Goździk daje łagodne objawy żołądkowe i łagodne zapalenie skóry. Lawenda powoduje nudności, wymioty i brak apetytu, ale jej status opiera się tylko na bazie ASPCA.

Narcyz i hiacynt także mają najwięcej toksyn w cebuli, a po dużej ilości narcyza pojawiają się drgawki i drżenia. Pet Poison Helpline zaznacza, że goździk, hiacynt i tulipan w bukiecie mogą mocniej drażnić przewód pokarmowy, ale nie powinny uszkadzać nerek, wątroby ani układu nerwowego.

Największe ryzyko w bukiecie to ukryta lilia, dlatego ASPCA radzi sprawdzać jego skład. Starzejące się lilie zrzucają liście i pyłek, więc kot dosięga ich nawet wtedy, gdy wazon stoi wysoko. Skład bukietu łatwo ustalić, ale przy roślinach doniczkowych sama nazwa bywa pułapką.

Nazwy roślin, które wprowadzają w błąd

Nazwy roślin wprowadzają w błąd, bo ta sama nazwa bywa przypisana różnym gatunkom o różnej toksyczności. Merck radzi ustalać nazwę naukową, a nie tylko zwyczajową. Pułapki dotyczą często nazw angielskich, spotykanych na listach roślin i etykietach.

• Peace lily to skrzydłokwiat, a nie lilia. Jest toksyczny, ale nie powoduje niewydolności nerek.
• Sago palm to sagowiec. Nie jest palmą i należy do najgroźniejszych roślin ozdobnych.
• Ribbon plant oznacza i zielistkę, i dracenę, a dracena jest toksyczna.
• Nazwy z mother-in-law oznaczają w bazie ASPCA monsterę, kalanchoe albo sansewierię.
• Paproć to szerokie słowo. Nefrolepis jest nietoksyczna, asparagus drażni, a fern palm to groźny sagowiec.
• Watermelon begonia to peperomia, a nie begonia, więc ma inny status niż begonie.
• Devil’s ivy to epipremnum, a nie bluszcz, ale też jest toksyczne.

Spisana lista nazw łacińskich roślin w domu przydaje się także w rozmowie z weterynarzem. Zimą do domu trafia kolejna grupa roślin, kupowanych na święta.

Rośliny świąteczne w domu z kotem i psem

W domu z kotem i psem najbezpieczniejsze rośliny świąteczne to falenopsis i grudnik, choć wpis ASPCA dotyczy gatunku Schlumbergera bridgesii. Gwiazda betlejemska jest toksyczna łagodnie. Amarylis jest trujący, a najgroźniejsza jest jego cebula. Trujące są też cyklamen, jemioła, ostrokrzew, chryzantema, azalia, kalanchoe i hiacynt.

Przy choince w doniczce ryzyko niesie żywica, woda spod drzewka, igły i ozdoby. Wymagania tych roślin i ich bezpieczeństwo zbiera przewodnik rośliny na zimę i święta. Niezależnie od rośliny objawy zatrucia bywają do siebie podobne.

Po czym poznać zatrucie rośliną u kota i psa?

Zatrucie rośliną u kota i psa poznaje się zwykle po wymiotach, ślinieniu, biegunce, apatii i braku apetytu, ale jeden pewny objaw nie istnieje. Pet Poison Helpline grupuje objawy według narządów.

• Układ pokarmowy: nudności, ślinienie, wymioty, biegunka, brak apetytu.
• Serce i krążenie: zbyt szybkie albo wolne tętno, blade dziąsła, osłabienie, zapaść.
• Układ nerwowy: dezorientacja, rozszerzone albo zwężone źrenice, chwiejny chód, drżenia, drgawki.
• Nerki: silne pragnienie, zmiany w oddawaniu moczu, także jego brak, brak apetytu, wymioty.
• Wątroba: żółte dziąsła, skóra lub oczy, osłabienie, czarne smoliste stolce.

Polskie opracowanie weterynaryjne podaje, że objawy pojawiają się zwykle do paru godzin po zjedzeniu rośliny, a niekiedy dopiero po kilku dniach. Brak objawów niczego więc nie dowodzi. Te same objawy mają też inne przyczyny, dlatego rozpoznanie stawia weterynarz.

Co zrobić, gdy kot lub pies zjadł trującą roślinę?

Gdy kot lub pies zjadł trującą roślinę, trzeba od razu zadzwonić do lecznicy weterynaryjnej, także wtedy, gdy zwierzę zachowuje się normalnie. Wiele toksyn działa z opóźnieniem, a po pojawieniu się objawów leczenie bywa trudniejsze. Poza godzinami pracy zostaje lecznica całodobowa. Kolejność działań opisują ASPCA i Pet Poison Helpline.

1. Odsuń zwierzę od rośliny, żeby nie miało do niej dalszego dostępu.
2. Sprawdź pozostałe zwierzęta w domu, nawet jeśli wydają się poza sprawą.
3. Zadzwoń do lecznicy i nie czekaj na objawy.
4. Niczego nie podawaj bez rozmowy z weterynarzem.
5. Nie wywołuj wymiotów. U kota nie ma na to bezpiecznej domowej metody, a u psa decyzję podejmuje weterynarz.
6. Zabierz próbkę rośliny albo zrób jej zdjęcia. Jeśli zwierzę zwymiotowało, sprawdź, czy widać resztki rośliny.
7. Nie zostawiaj zwierzęcia samego.

Wymioty wywołane w domu grożą zachłystowym zapaleniem płuc, dlatego decyzja należy do fachowca. Gdy zwierzę jest nieprzytomne, ma trudności z oddychaniem lub połykaniem, krwawi albo ma drgawki, jedzie się wprost do lecznicy. Najprostsza ochrona zaczyna się jednak wcześniej, jeszcze przed kupieniem rośliny.

Dlaczego kot gryzie kwiaty i jak chronić rośliny?

Kot gryzie kwiaty z nudów albo z braku dostępu do trawy. Merck pisze, że zwierzęta zostawione same na długo często gryzą przedmioty dla ulgi, a Pet Poison Helpline, że koty domowe bez trawy sięgają po rośliny doniczkowe. Nawet kot obojętny na zieleń może zainteresować się nową rośliną.

Ryzyko ograniczają proste zasady.

• Przed zakupem sprawdź roślinę w bazie ASPCA, najlepiej po nazwie łacińskiej.
• Przejrzyj rośliny, które już są w domu, także te, których zwierzę nigdy nie ruszało.
• Rośliny toksyczne najlepiej usunąć z domu albo trzymać poza zasięgiem łap.
• Lilii, liliowców i konwalii lepiej nie wnosić do domu, w którym jest kot.
• Wiszące donice chronią tylko częściowo, bo koty się wspinają, a sadzonki spadają.
• Lekkie doniczki zamień na cięższe albo obciąż kamieniami na dnie.
• Po nawożeniu odsuń roślinę na dzień lub dwa, żeby zwierzę nie zlizało nawozu.

Sama wiedza też nie zawsze wystarcza. W badaniu domów z kotami, które miały kontakt z lilią, tylko 27% właścicieli znało wcześniej to zagrożenie. Tam, gdzie je znali, koty same szukały kwiatów, więc odstawienie wazonu wyżej to za mało. Zamknięty pokój także nie daje pewności.

Najczęściej zadawane pytania o rośliny bezpieczne dla kota i psa